قانون , دین و سیاست

مطلب زیر رو در کتاب دوم قرارداد اجتماعی ژان ژاک روسو خوندم و با قدری تغییر اینجا آوردمش. خوشحال میشم نظر دوستان رو راجع به این مطلب و نگاه روسو به مذهب بدونم.

هزاران فکر است که نمی توان به زبان توده مردم ترجمه کرد. مطالبی که کلیت زیادی دارند و موضوعاتی که زیاد از نظر آنها دور است و از محیط فهم آنها خارج است. هر شخصی از مردم فقط شکل حکومتی را دوست می دارد که متناسب با نفع شخصی خودش باشد , و شاید هم به منافعی پی می برد که در صورت تحمل محرومیت هایی که لازمه اجرای درست قوانین خوب هستند به دست خواهد آورد. برای این که ملتی که در حال تشکیل است محسنات قوانین و حکومت خوب را بفهمد و دستورات اساسی آن را که منافع دولت در آن است به رغبت پیروی نماید باید معلول جای علت را بگیرد , یعنی تمایل به زندگی اجتماعی , که به تدریج و در نتیجه تاثیر تشکیلات انسانی پیدا می شود , به عامل اصلی تشکیل اجتماعات تبدیل شود و افراد قبل از وضع قوانین به همان درجه از رشد اجتماعی رسیده باشند که باید تحت هدایت قانون به آن درجه برسند.

می دانیم که قانون نویس نه می تواند زور به کار ببرد و نه استدلال (!) . بنابر این باید بوسیله دیگری بتواند مردم را بدون زور و تشدد به راه بیاورد و بدون این که آنها را از روی منطق متقاعد سازد یک قسم ایمانی و اعتقادی در آنها ایجاد نماید.

به همین جهت از قدیم الایام مشایخ قوم و قائدین ملل مجبور شدند که به مداخله آسمان متوسل شوند یعنی خود را مامور عالم بالا خوانده دستورات عالی را که زاییده فکر حکیمانه خودشان بود را به خدایان نسبت دهند (1)تا مردم قوانین اجتماعی را مانند قوانین طبیعی اطاعت نمایند(2) , و همان قدرتی را که خلق کننده انسان است تشکیل دهنده جامعه بدانند و به طوع و رغبت به قوانین اطاعت کرده و باری را که برای رعایت اولیه قوانین موجب سعات عموم است بدون چون و چرا تحمل نمایند.

به همین دلیل بسیار عالی است که قانون نویس وقتی مسایلی از حدود فکر عوام خارج است , تصمیمات خود را از قول خدایان نقل کند تا این نفوذ کلمات آسمانی , کسانی را که تحت تاثیر عقول بشری واقع نمی شوند تکان دهد(3) . ولی همه کس این قابلیت را ندارد که به اسم خدایان صحبت نموده  و خود را مترجم و نماینده آنها بخواند و مردم او را باور نمایند.

روح بزرگ قانون نویس تنها معجزه ای است که می تواند صدق ماموریت آسمانی او را به مردم ثابت نماید . هر کسی می تواند مطالبی را بر روی الواح سنگی نقش کند , یا روابطه دروغین خود را با خدایان به رخ مردم بکشد , یا مرغی را تربیت کند که در گوش او سخن گوید و یا وسایل مزخرف دیگری برای فریب دادن مردم و تحمیل فکر خود جعل نماید. حتی ممکن است یک همچین شخصی تصادا گروهی دیوانه را دور خود جمع کند .عظمت دروغین یا عناوین ظاهری ممکن است مردم را فریب داده و رابطه ای موقتی بین آنها و حاکمان ایجاد نماید . لیکن فقط عقل و حکمت است که می تواند این رابطه را بر قرار نگاه دارد.

 قوانین یهود که هنوز باقیست و شریعت فرزند اسماعیل که از ده قرن پیش بر تمام دنیا حکمفرماست هنوز هم از عظمت مردان بزرگی که آن را تدوین نموده اند حکایت می کند. مرد سیاسی واقعی در تشکیلات ایشان قریحه بزرگی را می بیند که بنیان گذار تشکیلاتی قدرتمند و با دوام است (4) .

مقصود ما این نیست که مثل واربورتن (5) ادعا کنیم سیاست و مذهب یک چیز است. بلکه می خواهیم بگوییم هنگام پیدایش ملل , دیانت وسیله پیشرفت امر سیاست بود.

1- در صحت یا سقم این مطلب ابراز عقیده نمی کنم.

2- توجه شود که این مطلب با توجه به جامعه 250 سال پیش اروپا نوشته شده.

3- ماکیاول عقیده دارد , “هر وقت در ملتی قانون نویس فوق العاده ای پیدا شده خود را مامور عالم بالا خوانده است. زیرا در غیر این صورت کسی قوانین وی را نمی پذیرفت. در حقیقت بسیاری از مطالب مفید هستند که حکیم می فهمد ولی به دلیل فقدان دلایل روشن نمی تواند آنها را اثبات کرد.”

4- روسو در این مورد از دین اسلام و یهود نام برده.

5- یک اسقف انگلیسی و نویسنده کتاب اتحاد مذهب دولت.

پس نوشت 1: یه چند وقتیه که آمار بازدید صفحه درباره من این وبلاگ بدون هیچ دلیلی بالا رفته , علتش رو متوجه نمیشم.

پس نوشت 2: علتش این بود که وقتی کسی روی آواتار من در قسمت نظرات یه وبلاگ دیگه کلیک میکنه به جای صفحه ی اصلی به صفحه “درباره من” هدایت میشه که نه می دونم چرا اینجوری شده و نه اینکه چطور می تونم به حالت اولیه برش گردونم.

پس نوشت 3: به راهنمایی دوستان و پشتیبانی خود وردپرس حل شد. تا حالا چند بار شده که از support وردپرس سوال پرسیدم و همیشه با ایمیل جوابمو دادن که حداقل واسه من ایرانی این چیزا خیلی عجیبه.