جایگاه تلویزیون فارسی بی بی سی

در هر زمینه ای وقتی که تعداد رقبا بیش تر بشه تلاش رقابت کنندگان برای پیروزی بیش تر می شه و در نهایت کیفیت کار اون ها بالا تر میره و استفاده کنندگان از خدمات و محصولات این رقبا بیشترین سود رو می برند. شبکه ی تلویزیونی بی بی سی فارسی با ورود خودش به جمع تلویزیون های فارسی زبان در وهله ی اول یه رقیب جدیده. این یعنی انگیزه ای برای تلاش شبکه های تلویزیونی دیگر.

در نگاه اول کیفیت تصویری و ظاهر مرتب برنامه ها و مجریان و گزارشگران ایرانی , افغان و تاجیک این شبکه توجه من رو جلب کرد. مجریان این شبکه به استثنای مجری برنامه میزگرد این شبکه همگی جوان هستند. کاملا مشخصه که بر خلاف بعضی از شبکه های لس آنجلسی که هر کسی که توانایی فارسی حرف زدن رو داشته باشه می تونه در اون شبکه ها مجری گری کنه , در بی بی سی فارسی مجریان این شبکه دوره های آموزشی خوبی رو برای کار در این شبکه گذرونده اند. ظاهر مناسب , صدای مناسب و استفاده از فارسی روان شده و جوان پسند و همچنین عوام پسند از ویژگی های بارز مجری های این شبکه است. بی بی سی فارسی برنامه های تولیدی زیاد و با کیفیتی بین برنامه هاش پخش می کنه که بسیار با کیفیت تر از برنامه های تلویزیون های فارسی دیگر است.

اگر در تمام شبکه های فارسی , چه داخلی و چه خارجی , بگردیم برنامه ای با کیفیت تر از کلیک در زمینه ی آی تی پیدا نمی کنیم. عادت داشتیم به این که بهترین برنامه های ورزشی رو از شبکه های داخلی و خصوصا شبکه ی سه ببینیم که بی بی سی فارسی این انحصار رو هم داره میشکنه و برنامه های خوبی رو در مورد ورزش ایران پخش می کنه. برنامه ی نوبت شما هم برنامه ایست که لنگه اش رو در هیچ شبکه ای پیدا نمی کنید. برنامه ای که تریبونی است برای مردم عادی که به هر وسیله ای بتونند نظر خودشون رو در مورد مسائل مختلف ابراز کنند. هر کسی میتونه از طرق سایت اینترنتی آنها , اس ام اس , تماس تلفنی و وب کم با این برنامه ارتباط برقرار کنه. حتی هر کسی می تونه که با ارسال یک اس ام اس از این شبکه بخواد که باهاش تماس بگیرن. این کار هزینه ی زیادی برای بی بی سی نداره اما با این احترامی که به مخاطب میذاره ارزش خودش رو نزد مخاطبش بالاتر می بره.

بی بی سی یک رسانه ی خبری دولتی انگلیسی است که بودجه اش توسط دولت انگلیس تامین می شود. این رسانه عمری بیش از هشت دهه دارد و شاهد و منتشر کننده ی بیشتر خبر ها و وقایع قرن اخیر بوده و یکی از قدیمی ترین های این کارزار بوده. شبکه ی فارسی بی بی سی با بیش از صد کارمند و بودجه ای عظیم , کاری حرفه ای تر از بقیه ی شبکه های فارسی خارجی و حتی صدای آمریکا ارائه میده اما باید توجه کنیم که هزینه ی اداره ی هر یک از شبکه های تلویزیونی داخلی ایران بسیار بیشتر از هزینه ی اداره ی این شبکه است. بی بی سی با عمر زیادی که داره آرشیوی بزرگ و ارزشمند از صدا ها , عکس ها و فیلم ها داره که استفاده از اونها در برنامه های بی بی سی فارسی دیدن این شبکه رو لذت بخش تر میکنه. شایان ذکره که خیلی از تصاویری که تلویزیون دولتی ایران از وقایع مختلف مثل انقلاب و جنگ پخش میکنه از همین آرشیو عظیم بی بی سی است.

با این چیزی که از بی بی سی میبینم مطمئنم می کنه که 10 سال دیگه در صورت به وجود نیومدن مشکلی خاصی , تعداد ایرانی هایی که پای اخبار بی بی سی فارسی می نشینند بیشتر از کسانی است که اخبار سراسری تلویزیون ایران رو تماشا می کنند. همونطور که سایت خبری بی بی سی فارسی هم مخاطب ایرانی بیشتری نسبت به بعد اینترنتی خبرگزاری های حکومتی ایران داره.

اگه به تاریخ نگاه کنیم متوجه میشیم که رادیوی فارسی بی بی سی هم سال های طولانی منبع خبری اصلی ایرانی ها بوده. این امر در چند برهه ی زمانی بیشتر خودنمایی کرد. زمان مربوط به کودتای بیست و هشت مرداد اولین تاثیر گذاری عملی رادیو بی بی سی در ایران بود. اما خیلی ها مهمترین تاثیر واقعی رادیوی فارسی بی بی سی در ایران رو زمانی می دونند که محمدرضا شاه پهلوی با فضای سخت و خفه ی خبری در ایران مردم رو به شنیدن رادیو بی بی سی سوق داد. به عنوان مثال پخش اعلامیه های آیت الله خمینی از رادیو بی بی سی رو در نظر بگیریم , اون هم در زمانی که در دست داشتن یک برگ از اعلامیه های آیت الله خمینی می تونست برای ایرانی ها یک جرم باشه و این کار رادیو بی بی سی کمک زیادی به تسریع طی مسیر انقلاب ایران کرد. بعد از اون در دهه ی شصت و زمان جنگ با عراق که سانسور مطبوعات و خبر در ایران زیاد شده بود باز هم رادیو بی بی سی نقش موثر تری ایفا کرد. بعد از اون مسوولان ایران توانستند که در مکان ها و زمان های خاص با فرستادن پارازیت , امکان شنیدن رادیو بی بی سی رو از مردم بگیرند و اهمیت , تاثیر و مخاطبان بی بی سی در ایران رو کاهش بدن. بعد ها سایت بی بی سی فارسی هم با فیــلــتریــنـگ مواجه شد که البته امروزه افراد کمتری پشت سد سانســور اینترنت می مونن. امروز هم تلویزیون فارسی بی بی سی وارد میدان شده که البته باعث تعجبه که هنوز در هیچ جای ایران بر روی امواج این شبکه ی ماهواره ای پارازیت فرستاده نمی شه. در حالیکه صدای آمریکا , هم شکل ترین رسانه ی خارجی با بی بی سی به خاطر پارازیت های فراوان در بیشتر نقاط شهر های بزرگ صدا و تصویرش خاموش شده.

جامعه ی مخاطب شبکه ی تلویزیونی بی بی سی فارسی , افغانستان , تاجیکستان و ایرانه که به زودی جوانان این کشور ها از مشتریان اصلی این شبکه خواهند شد. توجه کنیم که در افغانستان اصلی ترین رسانه ی خبری , رادیو فارسی بی بی سی است و حالا تلویزیون بی بی سی هم پتانسیل رسیدن به چنین نفوذی در بین مردم این کشور رو داره و این نفوذ به خانه های و فکر های مردم این کشور به خودی خود یک قدرت برای این شبکه و کشور صاحب این رسانه محسوب میشه. این شبکه از طریق تبلیغات درآمد خاصی کسب نمی کنه و اصولا برای دولت انگلستان یک عرصه ی هزینه ی مالی است و نه یک منبع درآمد مالی. مطمئنا دولت انگلستان هم عاشق چشمان سیاه و ابروی کمون فارسی زبان ها نیست که هر روز برای اون ها اخبار دسته اول و برنامه های حرفه ای و جذاب تدارک ببینه. بی بی سی فارسی در زمان ریاست جمهوری خاتمی امکان حضور بیشتری در ایران داشت. دولت احمدی نژاد هم در ابتدا چراغ قرمزی برای این شبکه روشن نکرد اما بعد ها سایت این رسانه ی خبری رو سانسور کرد و همچنین اجازه ی تاسیس دفتر این شبکه در ایران رو لغو کرد و در نهایت هم اصل شبکه ی تلویزیونی فارسی بی بی سی رو غیر قانونی اعلام کرد و هرگونه همکاری و مصاحبه با این شبکه رو ممنوع اعلام کرد. چند روز پیش هم فعالیت دفتر فرهنگی بریتانیا در ایران رو غیر قانونی اعلام کرد.

حداقل برای من هنوز هم قابل اطمینان ترین و بی طرف ترین رسانه ی خبری بی بی سی است اما حتی قابل اطمینان ترین رسانه ی خبری هم نباید برامون کاملا قابل اطمینان باشه و خبر های و مطالب اون رو وحی منزل بدونیم. برای مثال به چهار مطلب اشاره می کنم که فقط محصول هفته ی اول پخش برنامه های تلویزیون فارسی بی بی سی است.

1- یکی از کارشناسان این شبکه , آماری در مورد نظرات مردم ایران در مورد سیاست های مسوولین کشور مثل سیاست های هسته ای و رابطه با آمریکا و اسرائیل منتشر کرد که بسیار عجیب بود و بوی گند دروغی و جعلی بودنش از پشت شیشه ی تلویزیون هم به مشام می رسید.

2- در روز های شروع جنگ اسرائیل و حماس در غزه شیشه های سفارت انگلیس در تهران توسط برخی شکسته شد و پرچم فلسطین سر در این سفارت گذاشته شد. این خیلی غیر طبیعیه که یک شبکه ی انگلیسی که بیشترین مخاطبانش ایرانی هستند وقتی برای سفارتش در ایران مشکلاتی به وجود بیاد هیچ مطلبی در اون رابطه منتشر نکنه. حتی اگه چند روز از اون اتفاق گذشته باشه.

3- هر چند بی بی سی از قبول پخش تبلیغات رسمی علیه کشته شدن مردم در غزه خودداری کرد اما در مطالب و اخبار تلویزیون فارسی بی بی سی با جانب داری نسبی از دولت حماس , کمی به عادتش ( عدم حمایت از گروه های درگیر در یک مناقشه ) بی توجهی کرد.

4- فارسی زبانان دنیا عمدتا در سه کشور سکونت دارند. ایران , افغانستان و تاجیکستان. در بین این سه کشور واضحه که در دست گرفتن قدرت و حتی انحصار نفوذ رسانه ای در ایران و افغانستان برای بی بی سی مهمتر از این نفوذ و قدرت در تاجیکستانه. در کل هم مسایل ایران و افغانستان برای بریتانیا مهمتر از مسائل تاجیکستان است. در روز های اول با عدالتی نسبی خبر ها و گزارشات این شبکه به هر سه ی این کشورها اختصاص داشت اما در روز های اخیر به نظر می رسه که تاجیکستان کنار گذاشته شده و فقط به مسایل ایران و افغانستان پرداخته میشه.

در نظر داشته باشیم که ایرادات به این دلیل توجهم رو جلب کرده که دارم از تلویزیونی وابسته به بی بی سی می بینمشون و این ایرادات در رسانه های پرسابقه و حرفه ای  مثل بی بی سی خیلی بیشتر جلب توجه می کنن.

در عین حال این تلویزیون با ارائه ی برنامه های با کیفیت , مخاطب فارسی زبان و به خصوص ایرانی جذب میکنه که این امر زنگ خطریه برای رسانه های حکومتی کشورمون. شاید منش رسانه ای بی بی سی تاثیری در جهت بهبود کیفیت کار و کمرنگ تر شدن سایه سانسور بر جو رسانه های حکومتی ایران بذاره.

بی بی سی در حال جذب مخاطبه. میزان قدرت یک رسانه رو تعداد مخاطبان اون رسانه و میزان عمق و نفوذ اون رسانه در یک جامعه مشخص میکنه. تلویزیون فارسی بی بی سی در حال قدرتمند تر شدنه. خواهید دید که در یک اغتشاش کوچک سیاسی در ایران که معمولا اخبارش سانسور میشه چقدر از مردم ایران این تلویزیون رو چشم خودشون خواهند دونست. این تلویزیون وابسته و متعلق به بی بی سی و بی بی سی هم به دولت انگلستان تعلق داره. بی بی سی رسانه ای عالی , حرفه ای و تا حد زیادی ( نه مطلق ) قابل اطمینانه. اما این رسانه یک رسانه ی حکومتی انگلیسیه و یک رسانه ی آزاد نیست.

با تمام این تفاسیر تاکید می کنم که تلویزیون فارسی بی بی سی در حال حاضر در حین طی کردن مسیر قدرت گرفتنش (جذب مخاطب ایرانی ) میتونه برای من نوعی بهترین و کاملترین ( نه کامل و قابل اطمینان مطلق ) منبع خبری و اطلاعاتی باشه.

بدبین نباشیم و در عین حال جو گیر هم نشیم.

احتمالا ادامه دارد …

پس نوشت 1: یکی از حال به هم زن ترین اتفاقات اینترنتی هک سایت بالاترین بود که به سلامتی و مبارکی مشکلش حل شد.  + +

پس نوشت 2: جوونیام خونده بودم که آیت الله خمینی همون اوایل انقلاب موسیقی (غیر از موسیقی نظامی ) و مجمسه سازی رو حرام اعلام کرده بود. تازگیا مجسمه ایشون رو ساخته اند. +

پس نوشت 3: اینجا می تونید ترتیب و طول دوران حکومت حاکمان مختلف بر ایران رو ببینید.

پس نوشت 4: در این بازی پرستو خانم هم اینچنین شرکت کردیم.

پس نوشت 5: 30 سال گذشته از دید فضولباشی +

پس نوشت 6: کم کم داریم به انتخابات نزدیک میشیم. بگردید دنبال شناسنامه هاتون که نکنه گم شده باشه چون ممکنه روز رای گیری از قافله جا بمونید.

پس نوشت 7: فیلم “امشب , شب مهتابه” را خوشمان آمد. گیرتان آمد به شدت تماشایش کنید.

پس نوشت 8: دوستانی که در مورد کشته شدن غیر نظامی ها در جنگ غزه این همه تولید محتوا کردند , آیا در مورد کشته شدن غیر نظامی ها در درگیری ببرهای تامیل و دولت سریلانکا هم خواهند نوشت؟